मुंबई: वैद्यकीय विज्ञान आणि रोबोटिक हृदय शस्त्रक्रियेच्या क्षेत्रात भारताने जागतिक स्तरावर एक नवा इतिहास घडवला आहे. गुरुग्राम येथील मेदांता रुग्णालयात स्वदेशी एसएसआय मंत्रा सर्जिकल रोबोटिक सिस्टीमच्या मदतीने जगातील पहिली ड्युअल-कन्सोल आणि पाच रोबोटिक आर्म्सचा वापर करून धडधडत्या हृदयावर टोटली एंडोस्कोपिक कोरोनरी आर्टरी बायपास शस्त्रक्रिया यशस्वीरीत्या पार पाडली गेली. या अत्यंत गुंतागुंतीच्या शस्त्रक्रियेचे वैशिष्ट्य म्हणजे संपूर्ण प्रक्रियेदरम्यान रुग्णाचे हृदय नैसर्गिकरीत्या धडधडत होते आणि हार्ट-लंग मशीनचा वापर करण्यात आला नाही.
ही ऐतिहासिक शस्त्रक्रिया मेदांता, गुरुग्राम येथील रोबोटिक आणि मिनिमली इनवेसिव्ह कार्डियाक सर्जन डॉ. नितीन कुमार राजपूत आणि मणिपाल हॉस्पिटल, जयपूर येथील चीफ कार्डियाक सर्जन डॉ. ललित मलिक यांनी संयुक्तपणे पार पाडली. या संपूर्ण प्रक्रियेचे पर्यवेक्षण रोबोटिक शस्त्रक्रिया क्षेत्रातील अग्रणी तज्ज्ञ आणि एसएस इनोवेशन्स इंटरनॅशनलचे संस्थापक, अध्यक्ष व मुख्य कार्यकारी अधिकारी डॉ. सुधीर पी. श्रीवास्तव यांनी केले.
या प्रक्रियेत प्रथमच एसएसआय मंत्रा सिस्टीमचे दोन स्वतंत्र सर्जन कन्सोल आणि पाच रोबोटिक आर्म्स एकाच वेळी वापरण्यात आले. हार्ट स्टॅबिलायझेशन सिस्टीमच्या मदतीने धडधडत्या हृदयाचा संबंधित भाग स्थिर ठेवून, छाती पूर्णपणे उघडण्याऐवजी लहान छेदांद्वारे अत्यंत अचूक शस्त्रक्रिया करण्यात आली. शस्त्रक्रियेनंतर १५ दिवसांत रुग्णाच्या प्रकृतीत झालेली सुधारणा अत्यंत सकारात्मक राहिली आहे. या ड्युअल-कन्सोल तंत्रज्ञानामुळे गुंतागुंतीच्या शस्त्रक्रियांमध्ये दुसऱ्या शल्यचिकित्सकाचा सक्रिय सहभाग आणि प्रत्यक्ष प्रशिक्षणाच्या नव्या संधीही उपलब्ध झाल्या आहेत.
या कामगिरीबद्दल मेदांताचे अध्यक्ष आणि व्यवस्थापकीय संचालक डॉ. नरेश त्रेहान म्हणाले, “ही कामगिरी नवकल्पना आणि आधुनिक तंत्रज्ञानाच्या माध्यमातून हृदयरोग उपचार अधिक प्रगत करण्याच्या मेदांताच्या वचनबद्धतेचे प्रतीक आहे. इतकी गुंतागुंतीची बीटिंग-हार्ट टोटली एंडोस्कोपिक कोरोनरी आर्टरी बायपास शस्त्रक्रिया यशस्वी होणे, हे रोबोटिक शस्त्रक्रिया रुग्णांसाठी उपचार किती कमी इनवेसिव्ह बनवू शकते याचे उत्तम उदाहरण आहे. आमच्या संपूर्ण वैद्यकीय पथकासाठी हा अत्यंत अभिमानाचा क्षण आहे.”
एसएस इनोवेशन्स इंटरनॅशनलचे संस्थापक, अध्यक्ष व मुख्य कार्यकारी अधिकारी डॉ. सुधीर श्रीवास्तव म्हणाले, “'मेक इन इंडिया, फॉर द वर्ल्ड' या आमच्या दृष्टिकोनानुसार ही ऐतिहासिक शस्त्रक्रिया एसएसआय मंत्रा सिस्टीमच्या प्रगत क्षमतांचे दर्शन घडवते. जागतिक दर्जाची रोबोटिक शस्त्रक्रिया अधिकाधिक सुलभ आणि परवडणारी बनवणे हे आमचे उद्दिष्ट असून ही कामगिरी आम्हाला त्या ध्येयाच्या अधिक जवळ घेऊन जाते.”
डॉ. नितीन कुमार राजपूत (मेदांता, गुरुग्राम) यांनी सांगितले की, पाच रोबोटिक आर्म्स आणि दोन कंट्रोल कन्सोलच्या समन्वयामुळे दोन्ही शल्यचिकित्सकांना अत्यंत अचूकतेने एकत्र काम करता आले आणि रुग्णाची प्रकृती झपाट्याने सुधारत आहे. तर डॉ. ललित मलिक (मणिपाल हॉस्पिटल, जयपूर) म्हणाले की, या तांत्रिक प्रगतीमुळे भविष्यात मिनिमली इनवेसिव्ह हृदय शस्त्रक्रियेच्या कक्षा रुंदावतील आणि रुग्णांना अधिक चांगला उपचार अनुभव मिळेल.
एसएस इनोवेशन्सने भारतात विकसित केलेले हे स्वदेशी तंत्रज्ञान जागतिक आरोग्यसेवा क्षेत्रात भारतीय वैद्यकीय तंत्रज्ञानाची वाढती क्षमता अधोरेखित करते.
टिप्पणियाँ
एक टिप्पणी भेजें