'आर्ट डेको डिझाइन'च्या शताब्दीनिमित्त मुंबईत ट्विन-सिटी फेस्टिव्हल

'आर्ट डेको डिझाइन'च्या शताब्दीनिमित्त मुंबईत ट्विन-सिटी फेस्टिव्हल

७ ते २५ नोव्हेंबर या कालावधीत डॉ. भाऊ दाजी लाड संग्रहालयात महोत्सव

मुंबई। आर्किटेक्चर आणि डिझाइन क्षेत्रातील 'आर्ट डेको'च्या प्रवासाला शंभर वर्षे पूर्ण झाल्याच्या निमित्ताने (शताब्दी) मियामी आणि मुंबईमध्ये आयोजित करण्यात येणाऱ्या पहिल्याच ट्विन-सिटी महोत्सवाचे उद्घाटन महाराष्ट्राचे माहिती तंत्रज्ञान आणि सांस्कृतिक व्यवहार मंत्री आशीष शेलार आणि मुंबई महानगरपालिका आयुक्त भूषण गगराणी यांच्या हस्ते करण्यात आले. या वेळी 'आर्ट डेको अलाइव्ह'च्या संस्थापक स्मिति कनोडिया आणि डॉ. भाऊ दाजी लाड संग्रहालयाच्या व्यवस्थापकीय विश्वस्त आणि संचालक तसनीम मेहता उपस्थित होत्या. ऑक्टोबरमध्ये मियामीत 'आर्ट डेको अलाइव्ह!'चा महोत्सव पार पडला होता. आता यानंतर मुंबईत या महोत्सवाची पहिली आवृत्ती ७ ते २५ नोव्हेंबर दरम्यान विविध ठिकाणी पार पडणार आहे. 

राज्याचे माहिती तंत्रज्ञान आणि सांस्कृतिक व्यवहार मंत्री आशीष शेलार म्हणाले, ''आर्ट डेको अलाइव्ह! आणि डॉ. भाऊ दाजी लाड संग्रहालयाने खरोखरच एक सुंदर कार्यक्रम आयोजित केला आहे. मुंबई ते मियामीची जोडणी असण्याव्यतिरिक्त, यात तिसरा 'म' आहे जो खूप महत्त्वाचा आहे, तो म्हणजे 'मराठी माणूस'. मुंबई सर्वच गोष्टींमध्ये जे काही सर्वोत्तम आहे, ते दर्शवते. हे एक असे शहर आहे, ज्याने नेहमीच धैर्य दाखवले आहे आणि जगाला एक मार्ग दाखवला आहे.'' ''जेव्हा समाज त्याने बांधलेल्या वातावरणाशी जोडले जाऊ लागतो, म्हणजे येथील भिंती आणि साहित्य कसे कथा सांगतात? इतिहासाची साक्ष कशी देतात?, हे जेव्हा ते अनुभवतात, तेव्हाच खऱ्या वारशाची प्रशंसा सुरू होते. आज या प्रदर्शनाद्वारे आणि त्याच्याशी संबंधित अनेक कार्यक्रमांद्वारे मुंबई एकप्रकारे साजरी केली जात आहे आणि अशा उपक्रमांचे भविष्यातील पिढ्यांसाठी दस्तऐवजीकरण करणे तितकेच महत्त्वाचे आहे.''

या कार्यक्रमात उपस्थित असलेले मुंबई महानगरपालिका आयुक्त भूषण गगराणी म्हणाले, "प्रत्येक शहर पायाभूत सुविधांच्या बाबतीत एका परिवर्तनातून जात आहे, ज्यामुळे त्याला आधुनिक आणि समकालीन स्वरूप प्राप्त झाले आहे. आपल्या शहराचे संवर्धन करणे हे आव्हान नाही तर सामूहिक जबाबदारी आहे. 'आर्ट डेको'चा वारसा नवीन, आधुनिक आणि समकालीन मुंबईचा एक अविभाज्य भाग असला पाहिजे. हा एक प्रशंसनीय उपक्रम आहे, जो 'आर्ट डेको अलाइव्ह!' जीवनाचा उत्सव साजरा करतो आणि मुंबईचा उत्साह त्यातून प्रतिबिंबित होतो. बृहन्मुंबई महानगरपालिका ही देशातील पहिली अशी संस्था आहे, जिथे एक अतिशय प्रभावी वारसा समिती आहे, जी आपला वारसा जपण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावते. आर्ट डेको आणि ती दर्शवत असलेल्या सांस्कृतिक ओळखीसाठी आपण आपल्या परिसरांचे रक्षण केले पाहिजे."

मुंबईस्थित उद्योजिका स्मिता कनोडिया यांनी मियामीस्थित सह-संस्थापिका सलमा मर्चंट रहमथुल्ला आणि गायत्री हिंगोराणी दिवाण यांच्यासह स्थापन केलेले 'आर्ट डेको अलाइव्ह!' हे संवर्धन, शिक्षण आणि सहकार्याच्या कल्पनांना बळकटी देताना महाप्रदेशांमध्ये सर्जनशीलतेच्या भावनेचा उत्सव साजरा करत आहे. तसेच हा महोत्सव विशिष्ट ओळख, स्मृती आणि डिझाइनभोवती जागतिक संवादाला चालना देतो, म्हणजेच एका नवीन युगासाठी 'डेको'च्या अर्थाला पुनरुज्जीवित करतो. वास्तुकला, संस्कृती आणि समुदायाला एकत्र करून, हा उपक्रम प्रेक्षकांना मुंबईच्या सजावटीचा वारसा पुन्हा शोधण्यासाठी आणि भविष्याच्या दृष्टिकोनातून आमंत्रित करतो, जिथे संवर्धन आणि विकास एकत्रितरित्या मार्गक्रमण करतात.

'जगाच्या विरुद्ध बाजूला असलेली मुंबई आणि मियामी ही दोन शहरे त्यांच्या गतिमान वृत्तीने, स्थापत्य वारशाने आणि सामायिक ओळखीने तथा सांस्कृतिक संगमाने एकत्रित आहेत. दोन्ही शहरांमध्ये खोलवरचे संबंध असल्याने, आम्हाला असे आढळून आले की जसजसे त्यांचे शहरीकरण आणि विकास होत गेला तसतसे उंच इमारती, पायाभूत सुविधा आणि शहरी विकासाच्या उदयासह या शहरांच्या आकाशरेषा अधिक उंचावत गेल्या. परंतु, शहराचे खरे मूल्य आत्मा, संस्कृती आणि इतिहास यामध्येच आहे. ही अशी ठिकाणे आहेत जिथे लोक रूळतात, म्हणजेच या शहरांना ते प्रत्यक्ष घरच म्हणू इच्छितात,' असे संस्थापिका स्मिती कनोडिया म्हणाल्या.

मुंबईच्या कलात्मक रचनेच्या वारशाचा सन्मान करण्याच्या या प्रयत्नात 'आर्ट डेको अलाईव्ह!' बरोबर डॉ. भाऊ दाजी लाड संग्रहालय भागीदारी करत आहे. 'आर्ट डेको अलाईव्हबरोबर भागीदारी करून डॉ. भाऊ दाजी लाड संग्रहालयात हे प्रदर्शन आयोजित करताना आम्हाला आनंद होत आहे. शहरातील सर्वांत जुने संग्रहालय म्हणून, ते शहरात झालेल्या अनेक बदलांचे आणि परिवर्तनांचे साक्षीदार राहिले आहे आणि आज ते या शहराच्या संस्कृती आणि वारशाचे संरक्षक म्हणून उभे आहे. हे प्रदर्शन अभ्यागतांना शहरातील 'आर्ट डेको' इमारतींचे महत्त्व आणि आम्हाला मिळालेल्या या वारशाचे जतन करण्याची सामायिक जबाबदारी यावर विचार करण्यास आमंत्रित करते, असे डॉ. भाऊ दाजी लाड संग्रहालयाच्या व्यवस्थापकीय विश्वस्त आणि संचालिकातसनीम झकारिया मेहता या वेळी म्हणाल्या.